ممیزی انرژی
.
مميزی انرژی می تواند به عنوان روش اندازه گيری و ثبت مصرف انـرژی واقعی در يـك مجموعـه و اساساً به جهت هدف كاهش و كمينه كردن مصرف انرژی ( بيان شده در واحد مصرف انرژی و نه ارزش های مالی ) شناسايی شود.
مميزی انرژی حيطه هايی را كه انرژی بطور مؤثر استفاده ميشود و يا به هدر می رود را شناسـايی می كند.
همچنين حيطه هايی كه بيشترين پتانسيل برای صرفه جويی و بهینه سازی انرژی را دارا هستند و برای استقرار الگوی مصرف مناسب می باشند را شناسايی می كند.
به عبارت ديگـر مميـزی انـرژی، درك چگـونگی مصـرف انـرژی و چگونگی ارتباط اجزای سيستم با يكديگر و نحوه اثرگذاری محيط خارجی از نظر انتقال انـرژی می باشد.
مطالعات و تحقيقات مختلفی نشان می دهد كه شيوه های توليد، توزيع و مصرف در سطح جامعه ما در مورد اغلب كالاها و مواد مصرفی بـا استانداردهای جهانی فاصله ای چشمگير دارند و ايـن بـدان معناسـت كـه بـازنگری و فرصـت سـنجی در زمينه بهبود شيوه های فوق، نه تنها به ايجاد عادات مؤثرتر توليد، توزيع و مصرف منجر خواهد شـد بلكه همچنين بازگشت سود ناشی از اصلاح الگوی مصرف به چرخه اقتصادی هزينه های بازنگری الگو را جبران نموده و باعث تقويت آن سيستم نيز می گردد.
هدف اصلی مورد نظر، فرهنگ سازی و بهبود و بازسازی آن چيزيست كه فرهنـگ و عـادات توليـد، توزيـع و مصرف ناميده می شود.
اين هدف آنقدر پر اهميت است كه ميتواند به عنـوان يـك اسـتراتژی ملی بـه منظور بهبود شاخصهای كلان اقتصادی كشور و حتي به عنوان يك منبع درآمد ملی مد نظر قرار گيرد.
يك مميزی انرژی كامل، به غير از هدف صرفه جويی انرژی می تواند به عنوان يك ابزار كمكی در مورد إيجاد يك بانك اطلاعات و سوابق مصرف انرژی، پيش بينی هزينه های انرژی، بيان الگوهای مصـرف و نسـبت های كارایی و استقرار بازنگری های عملی و اجرايی بكار گرفته شود.

تعریف دقیق تر و فنی ممیزی انرژی:
روشی مناسب جهت تعیین فرصت های صرفه جویی انرژی در واحدهای تولیدی و صنعتی است که در آن وضعیت تولید، توزیع و مصرف انرژی، بررسی و پیشنهادهای بهبود مصارف و کارایی انرژی در سازمان و واحدهای مختلف ارایه می دهد.
ممیزی انرژی، ترجمان ایده های صرفه جویی انرژی به واقعیت ، از طریق ارائه راه حل های فنی و امکانپذیر از لحاظ اقتصادی و ملاحظات سازمانی و در یک چارچوب زمانی مشخص با هدف اولیه تعیین راه های کاهش مصرف انرژی در هر واحد از محصول یا کاهش هزینه های عملیاتی می باشد. ممیزی انرژی نوعی بهینه کاوی مدیریت انرژی را در شرکت تولیدی فراهم می سازد و مبنایی برای طراحی مؤثرتر استفاده از انرژی در کل شرکت را ارائه می دهد.
چند مورد از نتایج ممیزی انرژی، با انجام آن توسط تیم ممیزی انرژی پس از در نظر گرفتن اهداف و کلیه یافته های ممیزی انرژی را می توان به صورت زیر نام برد:
نتایج ممیزی انرژی:
- ایجاد بینشی صحیح از بخش های اساسی به کار گیرنده انرژی برای مدیران شرکت و برنامه ریزان کشور
- انجام اقدامات بی هزینه و کم هزینه صررفه جویی انررژی با آگاه سازی کارکنان و مدیریت، از چگونگی مصرف انرژی
- تعیین نحوه جریان انرژی موجود در واحدهای مصرف کننده تولیدی و واحدهای جانبی مولد حامل های انرژی
- تعریف، تحلیل و مقایسه شاخص های عملکرد انرژی شرکت در شرایط عملیاتی و بهینه به منظور شناسایی نقاط ضعف کارکرد تجهیزات و بهره برداری
- -تعیین و اولویت بندی فرصت های صرفه جویی انرژی به همراه امکان سنجی های فنی و اقتصادی لازم
- تهیه برنامه اجرایی مناسب مدیریت انرژی جهت کنترل و حفظ شرایط بهینه فرآیند و تجهیزات از منظر عملکرد انرژی
تعاریفی از ممیزی انرژی در دیگر مراجع مختلف معتبر به شرح زیر است:
۱- بررسی جریان انرژی، وضعیت موجود و ارائه نسخه بهبود یعنی وضعیت مطلوب
۲- مجموعه اقداماتی برای بررسی و شناسایی کیفیت و کمیت مصرف حامل های انرژی در یک فرآیند تولیدی
۳- شناسایی گلوگاه های تلفات مصرف انرژی و ارائه راهکارهای صرفه جویی مصرف انرژی
۴- فرآیند سیستماتیک و مستند پایش و تحلیل مصرف حامل های انرژی به همراه برنامه افزایش بهره وری انرژی و ارائه پیشنهادات با توجیه فنی، اقتصادی، زیست محیطی و اجتماعی
۵- تبدیل ایده های صرفه جویی انرژی به واقعیت، از طریق امکان سنجی راه حل های متناسب با سایر ملاحظات سازمانی در یک چارچوب زمانی مشخص
ضرورت های ممیزی انرژی:
این ضرورت ها در سطح یک شرکت میتواند در دو بخش برون سازمانی و درون سازمانی تبیین گردد:
ضرورت ممیزی انرژی از نگاه برون سازمانی
۱- کمک به تصمیم گیران و تصمیم سازان متولی مدیریت انرژی کشور در قوای مجریه و مقننه برای تدوین و نظارت بر اجرای مناسب قانون کارایی انرژی کشور
۲- کمک به کاهش آلودگی زیست محیطی کشور ، منطقه و جهان با شناسایی پروژه های بهره وری انرژی.
۳- موازنه عرضه و تقاضای انرژی در سطح ملی و در یک عبارت امنیت انرژی که باید راهبرد مدیریت انرژی هر کشور باشد.
ضرورت ممیزی انرژی از نگاه درون سازمانی
۱- الزامات قانونی ابلاغی توسط سازمان های ذیصلاح جهت رعایت معیار مصرف انرژی.
۲- بررسی سهم انرژی از تراز هزینه قیمت تمام شده محصول جهت تبیین نقش بهره وری انرژی در سود شرکت و بازار رقابت به ذینفعان.
۳- شناسایی گلوگاه های تلفات آشکار و نهان انرژی جهت شروع یا ادامه فعالیت هایی در راستای کاهش یا حذف تلفات.
۴- ارائه فرصت های صرفه جویی انرژی در بخش های مختلف و تحلیل فنی و اقتصادی و اولویت بندی راهکارها
۵- شناسایی نقش مصارف انرژی بر میزان و کیفیت تولید.
۶- کاهش تلفات و ضایعات تولید.
اهداف ممیزی انرژی:

اهداف ممیزی انرژی با توجه به شرایط و مقتضیات کاری مجموعه می تواند متفاوت باشد. اگرچه در یک جمله هدف از ممیزی انرژی را می توان تعیین چگونگی استفاده در تولید، توزیع و مصرف انرژی و شناسایی فرصت های صرفه جویی انرژی تعریف نمود، ولی در نگاهی جزئی تر اهداف بلندمدت، میان مدت و کوتاه مدت زیر را برای انجام ممیزی انرژی می توان برشمرد:
اهداف کوتاه مدت ممیزی انرژی:
۱- آشنایی سطوح مختلف مجموعه با ادبیات ممیزی انرژی
۲- تشکیل کمیته عالی انرژی و تیم ممیزی انرژی برون سازمانی
۳- تربیت ممیزین انرژی مقیم درجه سه در مجموعه
۴- بررسی میزان، شدت و هزینه مصارف انرژی کل ، به تفکیک حامل ها، واحدهای عملیاتی و تجهیزات عمده
۵- بررسی کلی عوامل مؤثر بر تغییر مصارف حامل های انرژی اعم از میزان تولید و آب و هوا
۶- تدوین برنامه میان مدت مدیریت انرژی به منظور تخصیص بهینه منابع
اهداف میان مدت ممیزی انرژی
۱- تهیه شناسنامه انرژی شرکت با جمع آوری و دسته بندی داده ها و اطلاعات موردنیاز
۲- شناسایی گلوگاه های تلفات انرژی و مطالعه و امکان سنجی فرصت های صرفه جویی انرژی
۳- برآورد پتانسیل های صرفه جویی انرژی، هزینه های اجرا، دوره بازگشت سرمایه و اولویت بندی راهکارهای پیشنهادی و همچنین مشاوره سرمایه گذاری
۴- تهیه و انتشار خط مشی انرژی شرکت
۵- افزایش سطح حساس سازی مدیران، آگاه سازی کارشناسان کلیدی انرژی و فرهنگ سازی عموم کارکنان در زمینه بهره وری انرژی با تغییرر نگرش، اصلاح رفتار و ترک عادت های نادرست و ارتقای فرهنگی بهره وری انرژی.
۶- ایجاد انگیزه به کارکنان در زمینه صرفه جویی انرژی با تدوین شیوه نامه بهره وری انرژی
۷- ایجاد فرهنگ استفاده از منابع انرژی تجدیدپذیر مثل نیروگاه های خورشیدی
۸- تربیت ممیزین انرژی مقیم درجه دو در مجموعه
۹- تعریف، محاسبه، تحلیل و پایش شاخص های عملکرد انرژی مجموعه
۱۰- تعریف و انتشار اهداف شاخص های عملکرد انرژی در سطح شرکت
۱۱- ارزیابی عملکرد مجموعه با مقایسه شاخص های عملکرد انرژی در حالت موجود و مطلوب
۱۲- کاهش میزان مشخص مصرف انرژی در زمان معین
۱۳- گزارش سالیانه بهبود عملکرد انرژی مجموعه
۱۴- تهیه و ارائه لیست پیشنهادات بی هزینه صرفه جویی انرژی به کارکنان جهت انجام آن ها
۱۵- انتخاب سالیانه کارکنان نمونه صرفه جویی انرژی
۱۶- تدوین خط مشی خرید فرآیندها و تجهیزات، با بازده بالای انرژی
۱۷- ایجاد ساختار مناسب مدیریت انرژی در شرکت
۱۸- استقرار سیستم پایش و هدف گذاری شاخص های انرژی
۱۹- تهیه گزارش های منظم ماهیانه میزان مصرف و هزینه حامل های انرژی
۲۰- ارتقای شاخص های عملیاتی عملکرد انرژی مجموعه با هدف افزایش بهره وری انرژی
۲۱- بودجه بندی سالانه جهت انجام مدیریت انرژی
۲۲- انجام پروژه های اولویت دار کم هزینه صرفه جویی انرژی
۲۳- تدوین برنامه بلندمدت مدیریت انرژی با راهبرد امنیت پایدار انرژی
اهداف بلندمدت ممیزی انرژی:
۱- تعهد و مسئولیت پذیری شرکت در قبال مدیریت انرژی
۲- هموار شدن مسیر فرهنگی مجموعه برای هر فعالیت بهره ور توجیه پذیر اقتصادی
۳- کاهش اثرات مخرب زیست محیطی مانند کاهش انتشار گازهای گلخانه ای خصوصاً دی اکسیدکربن
۴- کاهش سرعت اتمام منابع انرژی تجدیدناپذیر مانند سوخت های فسیلی
۵- استفاده از منابع انرژی تجدیدپذیر تا حد امکان
۶- تربیت ممیزین انرژی مقیم درجه یک در مجموعه
۷- انجام پروژه های اولویت دار و پرهزینه صرفه جویی انرژی
۸- ارتقای شاخص های مدیریتی عملکرد انرژی شرکت با هدف توسعه امنیت پایدار انرژی
مراحل مختلف مميزی ساختمان:
۱- تجزيه و تحليل و شناسايی ساختمان های موجود
انواع ساختمان، دسته بندی ساختمان ها، ميزان مصرف انرژی بر واحد سطح، قيمت ها و هزينه ها، محاسـبات روزانه درجه حرارت، شرايط آب و هوايی و رطوبت محيط
۲- تعيين اهداف انجام مميزی، تعيين اهداف صرفه جويی به درصد، زمان برگشت سرمايه و ميزان سرمايه گذاری لازم
۳- انتخاب ساختمان نمونه
۴- بازديد از ساختمان ها
۵- جمع آوری اطلاعات مربوطه به ساختمان، نقشه های ساختمان، نقشه های تأسيسات و قبوض مصرف انرژی
۶- پردازش اطلاعات، شرح اطلاعات عمومی ساختمان و ميزان مصرف انرژی در ساختمان
۷- جمع آوری اطلاعات مربوطه به هزينه های اجرای اقدامات، صرفه جويی پنجره ها، عايقكاری سقف، عايقكاری ديوارها، سيستم گرمايش و سرمايش و ساير موارد
۸- برآورد اقتصادی تخمين هزينه، برآورد ارزش ريالی انرژی و محاسبه زمان برگشت سرمايه
۹- ارائه مدل های مختلف اجرای طرح های پيشنهادی، تهيه مدل اجرايی، نحوه هزينه شدن بودجه و نحوه تأمين مالی )سرمايه گذاری(
۱۰- نظارت فنی و عمومی، گزارش عملكرد، نتايج فنی و گزارش نهايی
11- كنترل مصالح، كنترل پنجره ها، شرايط عمومی، موتورخانه، سيستم سرمايش/گرمايش، لوله كشی، فن كوئل ها و رادياتورها
در مورد اعلام و تخمين هزينه های مميزی انرژی ساختمان موارد زير قابل تأمل هستند:
۱- اين هزينه ها ازساختمان به ساختمان متفاوت هستند.
۲- ارزانتر تمام كردن مميزي هميشه بهتر نيست.
۳- توجه به صرفه جويی از نظر اقتصاد مقياس توصيه می گردد.
۴- نمونه گيری هزينه ها را پايين می آورد.
مشکلات عمده اي كه بر سر راه اجرای يك مميزی خوب قراردارد شامل:
۱- داده های غير دقيق و يا از دست رفته در ارتباط با نرخ مصرف انرژی و يا هزينـه تجهيـزات مـورد اسـتفاده در ساختمان
۲- داده های غير دقيق درباره عمليات اجرای ساختمان و خصوصيات ساختمان
۳- پيش بينی های غير دقيق هزينه ها يا نجام اندازه گيری های انرژی
۴- مقادير نامتناسب برای هدف های مطلوب صرفه جويی
۵- پيش بينی های غير دقيق هزينه های نگهداری و تعميرات آتی
جهت کسب اطلاعات بیشتر و ارتباط با کارشناسان شایگان انرژی با ما در تماس باشید:
